KKTC ENGELSİZ BİLİŞİM GÜNLERİ

BM Engelli Hakları sözleşmesinde: “Fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel çevreye, sağlık ve eğitim hizmetlerine, bilgiye ve iletişime erişimin engellilerin tüm insan haklarından ve temel özgürlüklerden tam yararlanmasını sağlamadaki öneminin kabul edileceği” maddesi yer almaktadır. Bu kapsamda en önemli unsurlardan biriside hiç şüphesiz ki internet ve bilişim teknolojileridir.

Bilgisayar teknolojileri ve internet, günümüz insanının, bilgi ve iletişim ihtiyaçlarına, daha kolay, daha hızlı ve daha ekonomik çözümler bulabilmesini sağlamaktadır. Bu imkanlardan, engelli kişilerin de yararlanabilmesi ve bilişimle engellerin kaldırılması için, verilen hizmetlerde bazı düzenlemeler yapılması, yeni bilişim teknolojileri geliştirilmesi ve yaygınlaşması gerekmektedir. Bu çalışmaların daha yaygın hale gelebilmesi ve bilişimle engellerin kaldırılabilmesi için herkesin daha fazla sorumluluk üstlenmesi ve ortak bir eylem planı oluşturularak hareket edilmesi gerekmektedir.

Engelli bireylerin özellikle kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları hizmetlerden daha etkin şekilde yararlanabilmelerinde ki neredeyse tek yol bilişim teknolojileri ve hizmetleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bilgisayar teknolojileri ve internet, günümüz insanının, bilgi ve iletişim ihtiyaçlarına, daha kolay, daha hızlı ve daha ekonomik çözümler bulabilmesini sağlamaktadır.

2013 yılından itibaren düzenli olarak gerçekleştirilen KKTC Engelsiz Bilişim Günleri, Yakın Doğu Üniversitesi ev sahipliğinde; KKTC Cumhurbaşkanlığı, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, KKTC Engelsiz Bilişim Platformu ve Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu iş birliğinde yürütülen, engellilere yönelik bilişim teknolojileri, dijital erişilebilirlik ve engelsiz yaşam politikaları üzerine odaklanan uzmanlık temelli bir etkinliktir.

Etkinliğin temel amacı; KKTC’de engelsiz bilişim çalışmalarının güçlendirilmesi, Türkiye ve KKTC arasında bilgi ve deneyim paylaşımının artırılması, başarılı uygulamaların görünür kılınması ve engelli bireylerin eğitime, istihdama, kamu hizmetlerine ve sosyal yaşama eşit erişiminin desteklenmesidir.

YAPILAN ETKİNLİKLERİN KATKILARI

2013 yılındaki ilk Engelsiz Bilişim Günleri, Yakın Doğu Üniversitesi ve Celal Bayar Üniversitesi iş birliğinde, “KKTC politika ve öneriler” başlığıyla gerçekleştirilmiştir Etkinliğin açılış konuşmaları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Aziz Gürpınar, Demokrat Parti Ulusal Güçler (DP-UG) Gazimağusa Milletvekili Dr. Hakan Dinçyürek, Yakın Doğu Üniversitesi Rektör Yardımcı Prof. Dr. Fahrettin Sadıkoğlu, Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu koordinatörü ve Celal Bayar Üniversitesi öğretim görevlisi Mustafa Özhan KALAÇ tarafından gerçekleştirildi. Etkinliğe çok sayıda akademisyen, STK temsilcisi ve öğrenciler katılmıştır. İki tam gün süren oturumların sonunda KKTC için somut politika önerilerini içeren bir değerlendirme ve raporlama toplantısı yapılmıştır.

2014 yılındaki etkinlikte Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu (Celal Bayar Üniversitesi) ile KKTC Engelsiz Bilişim Platformu (Yakın Doğu Üniversitesi) arasında “Engelsiz Bilişim Çalışmaları İş Birliği Protokolü” imzalanmış; Engelsiz Turizm, Engelsiz Kent, Engelsiz Medya, Engelsiz Çevre gibi temalarda çok sayıda sunum ve panel gerçekleştirilmiştir. Etkinliğin açılış konuşmaları; Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanı Dr. Hakan Dinçyürek, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Hasan Taçoy, Milli Eğitim Bakanı Dr. Özdemir Berova, Yakın Doğu Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fahrettin Sadıkoğlu, Celal Bayar Üniversitesi’nden  Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü Mustafa Özhan Kalaç, KKTC Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü Doç. Dr. Zehra Altınay, Yakın Doğu Üniversitesi Center of Excellence Başkanı Prof. Dr. Nedime Serakıncı, Kuzey Kıbrıs Turkcell Genel Müdürü Aybars Karaatmaca, Yakın Doğu Üniversitesi mutevelli heyeti Başkan Yardımcısı Yrd. Doç Dr. Murat Tüzünkan, Türkiye Bilişim Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Levent Karadağ tarafından yapılmıştır.

2015’te III. Engelsiz Bilişim Günleri, Yakın Doğu Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenmiş; Celal Bayar Üniversitesi’nin yürüttüğü Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu çalışmaları KKTC’ye sistematik biçimde aktarılmıştır. 10 Aralık 2015 tarihinde gerçekleştirilen açılış törenine KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın eşi Meral Akıncı, Gazimağusa Milletvekili Hakan Dinçyürek, MCBÜ rektörü Prof. Dr. A. Kemal Çelebi, Yakın Doğu Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkan Vekili Yrd. Doç. Dr. Murat Tüzünkan, MCBÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Bilal Gümüş, Yakın Doğu Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fahrettin Sadıkoğlu, Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü Mustafa Özhan KALAÇ, Center of Excellence bağlı Toplumsal Araştırma ve Geliştirme Merkezi Eşbaşkanı Doç. Dr. Zehra Altınay ve Center of Excellence Başkanı Prof. Dr. Nedime Serakıncı katılmıştır.

KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın eşi Meral Akıncı’nın katılımlarıyla gerçekleşen 2016 ve 2017 programlarında “Başarılı Engelsiz Bilişim Uygulamaları”, “Engelsiz Medya”, “Engelsiz Toplum”, “Engelsiz Turizm ve Çevre” gibi oturumlar yer almış; Engelsiz Faaliyetler Öneri Raporu hazırlanarak ilgili kurumlarla paylaşılmıştır.

2018’de gerçekleştirilen 6. Engelsiz Bilişim Günleri’nde, Yakın Doğu Üniversitesi’nin engelsiz kampüs ve engelsiz sinema/aktivite merkezi gibi uygulamaları tanıtılmış; engelliliğin görünürlüğü ve sosyal hayata katılımı vurgulanmıştır.

2019’daki 7. Engelsiz Bilişim Günleri’nde, Türkiye ve KKTC’de yürütülen çalışmalar, yasal düzenlemeler ve örnek uygulamalar ele alınmış; etkinliklerin önceki yıllarında geliştirilen öneriler sayesinde KKTC’de engellilere yönelik yasal mevzuat ve uygulamaların hayata geçmesinin önünün açıldığı vurgulanmıştır. 7. KKTC Engelsiz Bilişim Günleri’nin açılışına, Başbakan Ersin Tatar, Yakın Doğu Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Prof.Dr. İrfan S.Günsel, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Ataç, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kazım Uysal, Rektör yardımcıları, Başbakanlık Engelli Hizmetler Koordinasyon Kurulu Başkanı Günay Kibrit, Yakın Doğu Üniversitesi Centre of Excellence Başkanı Prof.Dr.Nedime Serakıncı, Yakın Doğu Üniversitesi Toplumsal Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanı Prof.Dr. Fahriye Altınay, Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü Dr. Mustafa Özhan Kalaç, Türkiye’den gelen ilgili kurum müdürleri, dekanlar, öğretim elemanları, öğrenciler ve davetliler katıldı.

2020’de 8. Engelsiz Bilişim Günleri, COVID-19 koşulları nedeniyle çevrim içi yapılmıştır. 8. KKTC Engelsiz Bilişim Günleri’nin açılış konuşmaları, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler  Bakanı Adına Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürü Dr. Orhan KOÇ, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet ATAÇ, Yakın Doğu Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Tamer ŞANLIDAĞ, KKTC Cumhurbaşkanlığı Engelliler Komite Başkanı Ahmet AKDENİZ, Yakın Doğu Üniversitesi öğretim üyesi Prof.Dr. Zehra ALTINAY ve Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Özhan KALAÇ tarafından yapıldı. Türkiye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün de katılımıyla hem Türkiye hem KKTC kamu kurumlarına yönelik güçlü bir deneyim paylaşımı sağlanmıştır.

2021’deki 9. Engelsiz Bilişim Günleri’nin açılışına KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ve T.C. Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçerî’nin katılımı, etkinliğin ülke politikasındaki önemini göstermiştir. 14 Aralık 2021 tarihinde gerçekleştirilen etkinlik açılışına KKTC Cumhurbaşkanı Ersin TATAR, T.C. Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat BAŞÇER, Yakın Doğu Üniversitesi Kurucu Rektörü Dr. Suat İrfan GÜNSEL, Üniversitelerarası Kurul Dönem Başkanı ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet ATAÇ, Yakın Doğu Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Tamer ŞANLIDAĞ, Türkiye ASHB Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Önal İNALTEKİN, ASHB Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü Erişilebilirlik Daire Başkanı Tayyar KUZ, Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Mustafa Özhan KALAÇ, KKTC Cumhurbaşkanlığı – Engelliler Komite Başkanı Ahmet AKDENİZ, öğretim elemanları, STK temsilcileri ve öğrenciler katılmıştır. KKTC Cumhurbaşkanı Tatar, konuşmasında “her yerde ve her alanda engelsiz bir yaşam için insan hakları adına yapılması gerekenlerin yapılacağını” özellikle vurgulamıştır.

2022–2023 yıllarında düzenlenen 10. ve 11. Engelsiz Bilişim Günleri’nde, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) ile Engelsiz Bilişim ilişkisinin kurulduğu, “KKTC’de Engelsiz Bilişim Çalışmaları Süreci” ve engelsiz dijital dönüşüm temalı oturumlar düzenlenmiştir. On birinci etkinliğin açılışında KKTC Cumhurbaşkanı Ersin TATAR, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Rana KİBAR, Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tamer ŞANLIDAĞ, Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi Öğretim Üyesi  Dr. Mustafa Özhan KALAÇ, KKTC Cumhurbaşkanlığı Engelliler Komitesi Başkanı Ahmet AKDENİZ ile Yakın Doğu Üniversitesi Toplumsal Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanı Prof. Dr. Zehra ALTINAY birer konuşma yapmışlardır.

20 Aralık 2024’te düzenlenen 12. KKTC Engelsiz Bilişim Günleri, Yakın Doğu Üniversitesi, KKTC Cumhurbaşkanlığı Engelliler Komitesi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, KKTC Engelsiz Bilişim Platformu ve Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu iş birliğinde gerçekleştirilmiştir. Etkinliğin açılış konuşmalarını; KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Rana Kibar, Cumhurbaşkanlığı Engelliler Komite Başkanı Ahmet Akdeniz, Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Özhan Kalaç ve Toplumsal Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanı ve KKTC Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü Prof. Dr. Zehra Altınay tarafından yapmışlardır. Etkinlik “dijital dünyada engellerin ortadan kaldırılması” ve “dijital eşitlik” vurgusuyla geniş yer bulmuştur. 2024 programında ayrıca, web erişilebilirliği eğitimi, Türkiye ve KKTC’de engelsiz bilişim çalışmaları ve KKTC Engelsiz Bilişim projelerini içeren oturumlar ile “Engeli Yaşamak” fotoğraf sergisi yer almış; farkındalık sanatsal üretimle desteklenmiştir.

Geçmiş yıllarda gerçekleştirilen etkinliklerde;

• KKTC’de engelli haklarına yönelik farkındalık artmış,
• Web erişilebilirliği, engelsiz kampüs ve engelsiz şehir uygulamaları desteklenmiş,
• Türkiye ve KKTC arasında ortak politika önerileri ve projeler geliştirilmiş,
• Engelli bireylerin eğitim, istihdam, sosyal yaşam ve kamu hizmetlerine erişiminde iyileştirmelerin zemini güçlendirilmiştir.

Cumhurbaşkanlığı’nın önceki yıllarda etkinliklere verdiği destek yüksek görünürlük kazanmıştır.