Engelsiz Bilişim - Bilişimle Engelleri Kaldırıyoruz…

ERİŞİLEBİLİR KÜTÜPHANELER ÇALIŞTAYI SONUÇ BİLDİRGESİ

ERİŞİLEBİLİR KÜTÜPHANELER ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU

“Erişilebilir Kütüphaneler Çalıştayı” 28-29 Mayıs 2021 tarihinde Aydın’da gerçekleştirilmiştir. Üniversitelerden akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, ilgili kamu kurum temsilcileri ile gerçekleştirilen çalıştayda yapısal kütüphane unsurları olarak destekleyici teknoloji ve içeriğin ortaklaştırılması, mekan, bütçe, koleksiyon, personel, mevzuat, konuları ele alınmıştır.

Kütüphaneler açısından erişilebilirlik kavramı içinde en önemli unsur bilgidir. Bir insan hakkı olarak bilgiye erişim (bilgilenme hakkı) vazgeçilmezdir. Kütüphaneler bilgiyi toplum için erişilebilir kılan temel kurumlardan biridir.

Temel bir insan hakkı olan bilgilenme hakkı olan bilgiye erişim, Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmede de kapsamında bilgiye erişim maddesi altında ele alınan ve taraf olan ülkelere tüm bilginin engelli bireyler açısından da bilgiye erişimin sağlanması hüküm altına alınmıştır.

  • Bilgiye erişilebilirlik kavramı tüm kütüphane türleri çerçevesinde ele alınmalı, sorunların çözümü sadece kütüphanelerden beklenmemeli, ilgili bakanlıklar ve tüm paydaşlar ortak hareket etmelidir.
  • İçeriğin, üretim aşamasında farklı engel gruplarının ihtiyaçlarına uygun kapsayıcı nitelikte gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
  • Edebi eserler dışında akademik kaynak, sanat eseri vb. içerik kaynaklarının da erişilebilirliği sağlanmalıdır.
  • Kütüphaneler gerek mekansal gerekse içerik erişilebilirliğini sağlamaları için bütçe olarak desteklenmelidir.
  • Erişilebilir kütüphane hizmetlerini ve işlemlerini gerçekleştirilecek nitelikli personelin  istihdamı sağlanmalı, mevcut personel ise hizmet içi eğitimden geçirilmelidir.
  • Ülkemizdeki tüm kütüphanelerin erişilebilirlik analizi yapılmalıdır.  Özellikle erişilebilir içerik sunan kütüphanelerin erişilebilirlik düzenlemelerini önceleyen bir çalışma hayata geçirilmelidir.
  • Mükerrer çalışmaların önlenmesi ve hizmetlerin gelişmesi amacıyla erişilebilir içerik sunan kütüphanelerin sahip olduğu bilgi kaynaklarının bibliyografik kayıtlarına ilişkin ortak bir veri tabanı geliştirilmelidir. Veri tabanına dahil edilecek olan içeriğin erişilebilirliğine ilişkin standartlar belirlenerek, içerik denetimi sağlanmalıdır.
  • Söz konusu nitelikte bir veri tabanının oluşturulması ve geliştirilmesi sorumluluğu ilgili kamu otoritesine verilmelidir.
  • Eser sahibi ve yayınevlerinin telif hakları ile kullanıcıların bilgiye erişim haklarını koruyan, tarafların görüşlerini alan dengeli bir yasal çerçeve oluşturulmalıdır.
  • Ülkemizin de imzaladığı Marakeş Anlaşması iç mevzuata ve uygulamalara yansıtılmalıdır.

Not: Detaylı Çalıştay Raporu Haziran 2021’de yayınlanacaktır.